Osuda petnaestogodišnjaka za teško ubistvo, djelimično na osnovu njegovog priznanja datog tokom policijskog ispitivanja bez prethodnih povjerljivih konsultacija s roditeljima • Nema kršenja člana 6. Evropske konvencije

Činjenice i navodi podnosioca predstavke

Podnosilac predstavke, tada petnaestogodišnjak, osumnjičen je da je 7. marta 2018. godine nožem ubio četrnaestogodišnjeg školskog druga.

Šest policajaca je 11. marta 2018. godine stiglo u dom majke podnosioca predstavke, koja je imala isključivo starateljstvo nad njim. Dva policajca su usmeno obavijestila podnosioca predstavke o njegovom pravu na šutnju, pravu na konsultacije s advokatom i pravu njegove majke da bude prisutna tokom policijskog ispitivanja. Također mu je uručen obrazac kojim ga se pismeno obavještava o njegovim pravima. Podnosilac predstavke je potpisao obrazac. Istovremeno, majka podnosioca predstavke je obaviještena da je njen sin osumnjičen za ubistvo i da je izdat nalog za pretres stana. Također je obaviještena da kao roditelj osumnjičenog ima pravo odbiti svjedočenje.

Podnosilac predstavke je rekao policajcima gdje mogu pronaći ruksak s njegovom odjećom i drugim predmetima, kao i gdje mogu pronaći oružje. Naglasio je da je spreman dati izjavu, ali ne u prisustvu majke, te je počeo plakati.

Policajci su obavijestili majku podnosioca predstavke o sinovoj spremnosti da dâ izjavu i njegovoj želji da ona ne bude prisutna. Policajac je također objasnio da joj je dopušteno da bude prisutna tokom ispitivanja. Međutim, majka je odlučila poštovati sinovu želju. Tokom policijskog ispitivanja, koje je trajalo oko tri sata, podnosilac predstavke je priznao počinjenje krivičnog djela.

Krivični postupak pred Odjelom za maloljetnike Zemaljskog suda u Berlinu započeo je 25. septembra 2018. godine. Advokati podnosioca predstavke prigovorili su korištenju priznanja datog tokom policijskog ispitivanja kao dokaza. Tvrdili su da podnosilac predstavke nije bio pravilno obaviješten o svom pravu da se savjetuje s roditeljima i da mu nije pružena prilika da se privatno savjetuje s majkom prije nego što ga je policija ispitala.

Okružni sud je odbio zahtjev za isključenje dokaza, te utvrdio da je policija obavijestila majku podnosioca predstavke o njenim pravima, kao i podnosioca predstavke, na način koji je njemu kao maloljetniku razumljiv. Što se tiče prava na savjetovanje s roditeljima, Okružni sud je utvrdio da su prava majke podnosioca predstavke kao roditelja bila dovoljno poštovana, te je naglasio da pravo na savjetovanje s roditeljima nije jednako pravu na šutnju, pravu na odbijanje svjedočenja, pravu na savjetovanje s advokatom ili pravu na prisustvo tokom ispitivanja, jer nije izričito propisano zakonom. Podnosilac predstavke je dao novo priznanje Okružnom sudu, koje se u nekim aspektima razlikovalo od prethodnog, posebno u pogledu predumišljaja i motiva ubistva.

Okružni sud je osudio podnosioca predstavke za teško ubistvo i izrekao mu maloljetničku kaznu zatvora u trajanju od devet godina. Okružni sud je svoju presudu djelimično zasnovao na priznanju podnosioca predstavke od 11. marta 2018. godine, te naglasio da su razlike između dva priznanja bile motivirane taktičkim razlozima, te se sud stoga oslonio, posebno u pogledu motiva i predumišljaja krivičnog djela, na prvo priznanje podnosioca predstavke. Smatrao je da su na osnovu prvog priznanja podnosioca predstavke postojale određene otežavajuće okolnosti u vezi s njegovom namjerom i motivom.

Odlučujući o reviziji podnosioca predstavke, Savezni sud pravde je odbio reviziju. U svojoj sažetoj odluci ostavio je otvorenim pitanje postoji li pravo na roditeljske konsultacije. Utvrdio je da čak i pod pretpostavkom da takvo pravo postoji, njegovo kršenje ne bi dovelo do apsolutnog isključenja dokaza, već samo do uvjetnog, što bi zahtijevalo uravnoteženje suprotstavljenih interesa, među kojima je glavni težina krivične optužbe.

Podnosilac predstavke je izjavio ustavnu žalbu, koju je Savezni ustavni sud odbio.

Podnosilac predstavke se pred Evropskim sudom žalio da je Okružni sud svoju presudu zasnovao na njegovom priznanju datom tokom policijskog ispitivanja iako nije bio obaviješten o svom pravu da se savjetuje s roditeljima, niti mu je pružena prilika da se s njima privatno savjetuje prije nego što ga je policija ispitala. Tvrdi da je postupak proveden u suprotnosti sa članom 6. stav 1. Evropske konvencije.

Odluka Evropskog suda

Evropski sud je naveo da je podnosilac predstavke ograničio svoju predstavku na argument navodnog prava na roditeljske konsultacije.
Evropski sud je naveo da među strankama nije sporno da je policija obavijestila podnosioca predstavke o njegovom pravu na šutnju i pravu na konsultacije s advokatom, te da su policijski službenici ispravno ispunili svoje zakonske obaveze prema Zakonu o krivičnom postupku. Također je istakao da je podnosilac predstavke izričito potvrdio da je razumio informacije o svojim pravima. Evropski sud je dalje naglasio da je Okružni sud zaključio da je policija sveobuhvatno informirala podnosioca predstavke o njegovim pravima na način koji mu je kao maloljetniku bio razumljiv. Nadalje, policija je obavijestila i majku i podnosioca predstavke da majka može biti prisutna tokom policijskog ispitivanja, ali da je podnosilac predstavke odlučio da ne koristi njenu pomoć, a majka je odlučila da prihvati želju svog sina.

Evropski sud je primijetio da iako njemački zakon daje roditeljima ili starateljima pravo da budu prisutni tokom krivičnog postupka i istražnih mjera, Savezni sud pravde nije odlučio o pitanju postoji li pravo na povjerljive konsultacije između optuženog maloljetnika i njegovih roditelja ili staratelja u njemačkom pravu, a postojanje takvog prava do sada su prihvatili samo neki niži domaći sudovi. U tom smislu, Evropski sud je naglasio da je Savezni sud pravde prilikom razmatranja revizije zaključio da čak i pod pretpostavkom da takvo pravo postoji, njegovo kršenje ne bi dovelo do apsolutnog isključenja dokaza, te da u ovom slučaju nije bilo naznaka kršenja koje bi mogle opravdati isključenje spornih dokaza. Dalje je utvrdio da su roditeljska prava majke i ranjivost podnosioca predstavke dovoljno uzeti u obzir.

Konačno, Evropski sud je primijetio da podnosilac predstavke nije tvrdio da ga je policija na bilo koji način prisilila na priznanje. S obzirom na navedeno, Evropski sud je zaključio da su vlasti preduzele sve razumne korake kako bi osigurale da podnosilac predstavke u potpunosti bude svjestan svog prava na odbranu i da može shvatiti posljedice svog ponašanja, te da nije došlo do kršenja člana 6. stav 1. Konvencije.