Pravično suđenje – razuman rok

Ukupna dužina postupka od sedam godina i 10 mjeseci, koji je još uvijek u postupku rješavanja pred prvostepenom instancom, nije opravdana. Apelantica se ne može smatrati odgovornom za odugovlačenje postupka, pri čemu slučaj nije kompleksan, a ponašanje sudova ukazuje na nedostatak potrebne posvećenosti predmetu, pa se dužina postupka ne može smatrati „razumnom".
• Odluka broj U 15/03 od 28. novembra 2003. godine, stav 44, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 8/04

Naglašava se da Ustavni sud, u principu, nije nadležan da ispituje tok postupka pred upravnim organima, već samo pred sudovima s obzirom na to da su jedino sudovi striktno obavezani pravilima Evropske konvencije. Međutim, pri donošenju odluke o tome da li je postupak završen u razumnom roku mora se uzeti u obzir i dužina trajanja postupka pred organima uprave. U protivnom, Ustavni sud ne bi mogao donijeti pravičnu odluku u pogledu toga da li je postupak završen u razumnom roku.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 45/02 od 30. juna 2004. godine, stav 42, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 41/04, prenos stanarskog prava sa djeda na unuka, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Postupak zbog smetanja posjeda koji traje više od šest godina i četiri mjeseca i koji nije složen, te postupak radi utvrđivanja prava suvlasništva na nekretninama koji je trajao pet godina, devet mjeseci i 17 dana, koji je relativno složen, čijim dužinama apelantica nije značajno doprinijela, a sudovi su neopravdano dugo vodili postupak, prešao je granice razumnog roka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 129/02 od 30. juna 2004. godine, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 48/04, dužina trajanja postupka zbog smetanja posjeda i postupka utvrđivanja prava suvlasništva na zemljištu

Postupak radi utvrđenja troškova u vezi sa izgradnjom kuće koji je trajao 15 godina i četiri mjeseca, od toga osam godina i sedam mjeseci koji spadaju u nadležnost razmatranja Ustavnog suda, koji je bio naročito složen, čijoj dužini apelant nije doprinio i za čiju je dužinu odgovoran Općinski sud u Ljubuškom, prešao je granice razumnog roka u smislu člana II/3.e) Ustava BiH i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 138/03 od 27. oktobra 2004. godine, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 15/05

Radni spor koji je trajao sedam godina i osam mjeseci, od toga sedam godina i šest mjeseci u nadležnosti razmatranja Ustavnog suda, koji je bio naročito složen i čijoj dužini apelant nije doprinio, a za čiju dužinu su odgovorni redovni sudovi, prešao je granice razumnog roka u smislu člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. Stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 256/03 od 27. oktobra 2004. godine, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 15/05

Postupak po tužbi za naknadu štete koji je trajao ukupno 12 godina i devet mjeseci, od čega je šest godina i dva mjeseca bio u nadležnosti ispitivanja Ustavnog suda, koji nije bio naročito složen, čijoj su dužini apelanti značajno doprinijeli, a redovni sud imao razumno i objektivno opravdanje zašto postupak nije ranije mogao okončati nije prešao granice razumnog roka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 167/03 od 30. novembra 2004. godine, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 15/05

U skladu sa pravnom praksom Ustavnog suda i Evropskog suda za ljudska prava, pri određivanju „razumnog roka" u krivičnim predmetima kao početak roka uzima se u obzir trenutak kada je podignuta optužnica, imajući pri tome u vidu autonomno značenje „optužnice" kao suštinskog, a ne formalnog koncepta (vidi, Evropski sud za ljudska prava, Scopelliti protiv Italije, presuda od 23. novembra 1993. godine, stav 18). Kao završetak roka se računa trenutak kada je sud okončao neizvjesnost u vezi sa pravnim položajem lica koje je u pitanju. U obzir se uzimaju žalbeni i kasacioni postupci u skladu sa njihovom mogućnošću da utječu na ishod postupka, ali se vanredni pravni lijekovi moraju isključiti iz razmatranja (vidi, Evropski sud za ljudska prava, Poiss protiv Austrije, presuda od 23. aprila 1987. godine, A.117-C, str. 103).
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 631/04 od 18. januara 2005. godine, stav 28, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 42/05, krivični postupak, razuman rok u postupku po zahtjevu za zaštitu zakonitosti, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Postoji povreda prava na pravično suđenje u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada apelant nije u mogućnosti da ishodi pravosnažnu odluku u izvršnom postupku u kojem traži izvršenje pravosnažne sudske presude, i to u periodu od šest godina od dana pokretanja tog postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 701/04 od 18. januara 2005. godine, stav 47, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 73/05, razuman rok u postupku izvršenja presude donesene u radnom sporu, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Odgađanje od dva mjeseca da se dostavi drugostepeno rješenje, samo po sebi, ne predstavlja kršenje prava na pravično suđenje, kada nema drugih elemenata koji bi ukazivali da je odgađanje takve prirode da ne ispunjava zahtjeve iz člana 6. Evropske konvencije, ili da nadležne vlasti ne preduzimaju mjere da se takva situacija popravi.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 600/04 od 17. februara 2005. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 42/05, prekršajni postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Nema kršenja razumnog roka iz člana 6. stav 1. EK kada je na dužinu postupka utjecao niz faktora poput reforme sudstva u Bosni i Hercegovini, zbog čega je došlo do izmjene stvarne nadležnosti, zatim, činjenica da apelantica boravi na teritoriji druge države, zbog čega je komuniciranje vršeno uz posredovanje Ministarstva pravde, i opterećenost Privrednog odjeljenja Općinskog suda predmetima. Osim toga, zbog izmjena Zakona o parničnom postupku, apelantica je morala ponovo da uredi svoju tužbu, što je, također, utjecalo na dužinu postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 505/04 od 15. juna 2005. godine, st. 3032, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 67/05, dužina trajanja parničnog postupka radi naknade štete zbog povrede autorskog prava, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

U konkretnom slučaju, spor se odnosi na isplatu autorske naknade u sklopu čega je trebalo riješiti pitanje da li je tuženi izvršio povredu apelantovih autorskih prava, kao i da li mu je isplatio naknadu za autorsko djelo koje je napravljeno prema njegovom nalogu, te koliku naknadu treba isplatiti ukoliko je to učinjeno. Takav spor se, prema mišljenju Ustavnog suda, ne može okarakterizirati kao naročito složen.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 519/04 od 22. jula 2005. godine, stav 35, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 80/05, dužina trajanja parničnog postupka zbog isplate autorske naknade, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Nema povrede prava na pravično suđenje u odnosu na donošenje odluke u razumnom roku kada postupak naplate autorske naknade traje 16 godina i pet mjeseci, od toga 10 godina i četiri mjeseca spadaju u relevantni period nakon stupanja na snagu Ustava Bosne i Hercegovine, a odgovornost za nedonošenje meritorne odluke u relevantnom periodu preteže na apelantovu stranu.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 519/04 od 22. jula 2005. godine, stav 42, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 80/05, dužina trajanja parničnog postupka zbog isplate autorske naknade, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Vrijeme od jedne godine, devet mjeseci i četiri dana, koliko je proteklo od podnošenja tužbe do donošenja presude, u svjetlu datih okolnosti nije pretjerano dug vremenski period, te nije povrijeđeno apelantovo pravo na donošenje meritorne odluke Kantonalnog suda u razumnom roku.
• Odluka o meritumu broj AP 992/04 od 13. septembra 2005. godine, stav 39, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 4/06

Iako je predmetni postupak trajao 14 godina, od toga osam godina i osam mjeseci spadaju u relevantan period nakon stupanja na snagu Ustava Bosne i Hercegovine, nije povrijeđeno apelantovo ustavno pravo na pravično suđenje u odnosu na donošenje odluke u razumnom roku, zato što u relevantnom periodu preteže apelantova odgovornost za donošenje meritorne odluke.
• Odluka o meritumu broj AP 962/04 od 13. oktobra 2005. godine, stav 55, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06

Apelantovo pravo na donošenje meritorne odluke u razumnom roku je povrijedio Osnovni sud s obzirom na to da je odlukom Ustavnog suda predmet vraćen Osnovnom sudu na hitan ponovan postupak, te da on u roku od skoro dvije godine nije održao niti jedno ročište, niti je donio meritornu odluku u navedenom predmetu, a cjelokupan postupak traje duže od sedam godina.
• Odluka o meritumu broj AP 1101/04 od 13. oktobra 2005. godine, stav 52, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 17/06

Postupak radi poništenja ugovora o daru koji traje ukupno 15 godina i devet mjeseci, od toga devet godina i devet mjeseci spadaju u relevantni period nakon stupanja na snagu Ustava Bosne i Hercegovine, čijim dužinama apelantica nije značajno doprinijela, a na drugoj strani kod Općinskog suda postoje očiti propusti zbog gubljenja predmetnog sudskog spisa, te odgađanja da se donese naredba o rekonstrukciji predmetnog spisa, prešao je granice razumnog roka.
• Odluka o meritumu broj AP 542/04 od 13. oktobra 2005. godine, stav 47, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 17/06, dužina trajanja postupka poništenja ugovora o daru, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Uopćeni argumenti Osnovnog suda o utjecaju reforme pravosuđa i velikog broja predmeta tog suda na dužinu predmetnog postupka ne mogu se prihvatiti kao opravdanje za potpunu neaktivnost suda povodom apelantove tužbe, koja je trajala tri godine i šest mjeseci, a zatim i dodatno odugovlačenje postupka, pa je parnični postupak u apelantovom slučaju prešao granice „razumnog roka" u smislu člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o meritumu broj AP 938/04 od 17. novembra 2005. godine, stav 46, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06;
• Odluka o meritumu broj AP 1097/04 od 17. novembra 2005. godine, stav 40, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 22/06

Apelantima u Bosni i Hercegovini, u slučajevima kada su ispunjeni uvjeti za to, kao nadoknadu na ime nematerijalne štete treba isplatiti iznos od približno 150 KM za svaku godinu za koju su domaći sudovi odgađali da donesu odluku, odnosno dvostruki iznos u predmetima koji zahtijevaju posebnu hitnost.
• Odluka o meritumu broj AP 938/04 od 17. novembra 2005. godine, stav 50, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06

Uzevši u obzir sve navedene faktore, neokončavanje predmetnog postupka u roku dužem od pet godina prešlo je granice „razumnog roka" u smislu člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o meritumu broj AP 949/04 od 17. novembra 2005. godine, stav 71, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06;
• Odluka o meritumu broj AP 490/05 od 9. maja 2006. godine, st. 44. i 45, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 77/06

Ocjenjujući dužinu postupka i navedene objektivne okolnosti koje su utjecale na to da odluka Vrhovnog suda još nije donesena, ne postoje okolnosti na osnovu kojih bi se moglo zaključiti da je odgađanje o kojem je riječ bilo takve prirode da bi kršilo zahtjeve iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o meritumu broj AP 955/04 od 17. novembra 2005. godine, stav 33, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06

Postoji povreda prava na pravičan postupak u razumnom roku kada postupak donošenja rješenja o povratu stana nije okončan ni nakon sedam godina od dana podnošenja zahtjeva, a takvo neopravdano trajanje ukupnog postupka se može, u cijelosti, pripisati ponašanju nadležnih javnih vlasti.
• Odluka o meritumu broj AP 19/05 od 20. decembra 2005. godine, stav 68, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 37/06

Postupak za utvrđivanje očinstva u kojem je bilo potrebno utvrditi činjenično stanje, izvršiti ekshumaciju posmrtnih ostataka lica i analizu potrebnog materijala - vještačenje vještaka smatra se složenim postupkom.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1539/05 od 16. januara 2006. godine, stav 30, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 34/07, parnični postupak, složenost vještačenja, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Činjenica da je upravni postupak za povrat spornog stana apelantu do dana donošenja izvršnog rješenja trajao više od pet godina, te da u naredne dvije godine, do donošenja odluke Ustavnog suda, to rješenje još nije izvršeno, kao i da se za tako dugo trajanje postupka odgovornost može u cijelosti pripisati nadležnim upravnim organima predstavlja povredu prava na „suđenje u razumnom roku" kao jednom od elemenata prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o meritumu broj AP 1070/05 od 9. februara 2006. godine, stav 57, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 45/06, postupak za vraćanje stana predratnom nosiocu stanarskog prava

Nema povrede prava na pravično suđenje u razumnom roku kada je sud u roku od 10 mjeseci donio rješenje kojim se odobrava izvršenje potraživanja sa nelikvidnog računa izvršenika i kada je po uređenim prijedlozima apelanata sud, nakon provedenog postupka, u roku od godinu dana donio rješenja kojim se odobrava izvršenje pljenidbom i prijenosom novčane tražbine izvršenika koju ima prema trećem licu.
• Odluka o meritumu broj AP 155/05 od 14. marta 2006. godine, stav 50, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 49/06

Imajući u vidu jednostavnost, kao i hitnost izvršnog postupka određenu zakonom, činjenicu da u njemu, osim vještačenja, nisu bile provođene, niti je bilo potrebe da se provode bilo kakve druge radnje, da dužnik nije osporavao rješenje o izvršenju, da je apelant učinio sve potrebne radnje s ciljem ubrzanja postupka, izvršni postupak koji je trajao dvije i po godine do njegovog obustavljanja prešao je granice „razumnog roka" u smislu člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o meritumu broj AP 200/05 od 12. aprila 2006. godine, stav 40, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 68/06

Parnični postupak za uspostavu radnopravnog statusa u kojem je bilo potrebno utvrditi činjenično stanje koje se nije u cijelosti moglo utvrditi iz javnih isprava predočenih sudovima bez analize vještaka finansijske struke ne smatra se pretjerano složenim.
• Odluka o meritumu broj AP 1149/05 od 12. aprila 2006. godine, stav 34, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 59/06, parnični postupak, radni spor

Promjena zakonodavstva primjenjivog na pravnu situaciju u konkretnom slučaju ne utječe na složenost predmeta.
• Odluka o meritumu broj AP 1149/05 od 12. aprila 2006. godine, stav 34, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 59/06, parnični postupak, radni spor

Nema povrede prava na pravično suđenje u razumnom roku kada je apelantica svojim ponašanjem najvećim dijelom doprinijela da postupak traje veoma dugo, jer je tokom tri godine trajanja postupka insistirala na provođenju dokaza vještačenjem vještaka finansijske struke radi konačnog i potpunog preciziranja visine tužbenog zahtjeva, a kada je sud u više navrata udovoljavao njenom zahtjevu (donošenjem rješenja kojim je odredio vještaka, dopunu vještačenja i, konačno, novog vještaka), kada nije izvršavala svoju obavezu, najprije uplatom za troškove vještačenja, kako bi se ono moglo obaviti u ostavljenom roku, a zatim i tako što je bez obrazloženja taj prijedlog povukla, pa ga nakon nekog vremena ponovo iznijela.
• Odluka o meritumu broj AP 1098/05 od 13. juna 2006. godine, stav 46, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 40/06, parnični postupak, radni spor

Apelantovo pravo na pravično suđenje u razumnom roku je povrijeđeno u slučaju kada je postupak trajao više od četiri godine, tako što je pred prvostepenim sudom postupak trajao tri godine, a pred drugostepenim 13 mjeseci. Radi se o predugom trajanju jednog veoma hitnog postupka s obzirom na to da se radi o pružanju sudske zaštite u slučaju smetanja posjeda, pa se može opravdano postaviti pitanje svrhe zaštite posjeda i hitnosti takvih postupaka ukoliko će oni trajati više od četiri godine.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 148/05 od 29. septembra 2006. godine, stav 37, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 9/07

Činjenica da je predmetni parnični postupak pokrenut i vođen u vrijeme donošenja novog Zakona o parničnom postupku i reforme pravosuđa, što je utjecalo da postupak traje duže, ne može se staviti na teret Osnovnom sudu.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1291/05 od 29. septembra 2006. godine, stav 42, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 9/07, parnični postupak, reforma pravosuđa i dužina postupka, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Propusti u organizaciji pravnog i sudskog sistema države, u konkretnom slučaju entiteta, koji ugrožavaju zaštitu individualnih prava ne mogu se pripisati pojedincu, niti posljedice tih propusta može snositi pojedinac. Na redovnim sudovima, prema mišljenju Ustavnog suda, jeste obaveza da nadležnim organima javnih vlasti ukazuju, a na Visokom sudskom i tužilačkom vijeću obaveza da osigura nezavisno, nepristrasno i profesionalno sudstvo, te uspostavi profesionalan i djelotvoran sudski sistem.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1410/05 od 9. novembra 2006. godine, stav 42, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 11/07, parnični postupak, reforma pravosuđa i dužina postupka, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

I pored evidentne neažurnosti suda koja je doprinijela odugovlačenju postupka, apelantov propust da podnese urednu tužbu, odnosno da po rješenju suda tužbu potpuno uredi, u dovoljnoj mjeri opravdava dužinu trajanja predmetnog postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2240/05 od 9. novembra 2006. godine, stav 39, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 12/07, parnični postupak, apelantovo ponašanje, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Imajući u vidu član 10. Zakona o parničnom postupku, koji propisuje dužnost suda da pazi da parnične stranke ne zloupotrebljavaju svoja prava i da se postupak odvija bez odugovlačenja, evidentno je da Općinski sud u konkretnom slučaju nije ispunio svoju dužnost na zadovoljavajući način. Općinski sud je pokazao neprihvatljivu toleranciju prema ponašanju tužitelja u ovom predmetu, te je evidentno postupao bez neophodne ažurnosti.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2554/05 od 16. januara 2007. godine, stav 87, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 70/07, parnični postupak, ponašanje suda, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Činjenica da je u konkretnom slučaju žalbeni postupak pred Kantonalnim sudom, u kojem su odluke donesene bez održavanja rasprave, dakle, na sjednici vijeća, trajao znatno duže nego što je to potrebno i znatno duže od rokova propisanih zakonom, te imajući u vidu da apelantovo ponašanje nije razlog što je žalbeni postupak toliko trajao, dovoljni su Ustavnom sudu da zaključi da je povrijeđeno pravo na donošenje presude u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2008/06 od 8. novembra 2007. godine, stav 81, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 12/08, radni spor, dužina trajanja žalbenog postupka, postupak trajao godinu dana i sedam mjeseci, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Povreda prava na donošenje odluke u razumnom roku postoji kada je postupak za utvrđivanje radnopravnog statusa po osnovu člana 143. Zakona o radu trajao više od sedam godina i kada je apelant značajno doprinio dužini tog postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 431/06 od 13. decembra 2007. godine, stav 53, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 12/08, postupak utvrđivanja radnopravnog statusa, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Nemogućnost da apelant u periodu dužem od osam godina ne može izvršiti pravosnažno sudsko rješenje čak ni u dijelu koji se žalbom nije pobijao, u konkretnom slučaju može se staviti na teret redovnim sudovima, zbog čega je povrijeđeno pravo na pristup sudu kao element prava na pravično suđenje.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1360/06 od 13. decembra 2007. godine, stav 96, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 12/08, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Postoji povreda prava apelanata na izvršenje pravomoćnih i izvršnih sudskih presuda i nagodbi u razumnom roku kada su sudovi, u roku od tri godine, uprkos činjenici da su izvršili određene radnje, propustili da vladaju postupkom, koriste raspoloživa zakonska sredstava, te bili neaktivni u određenim periodima.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2358/07 od 13. decembra 2007. godine, stav 36, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 27/08

Postoji povreda prava na pravičan postupak u odnosu na donošenje odluke u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada donošenje odluke o žalbi u predmetu u kojem je apelant stranka traje pet godina, te kada se takvo neopravdano trajanje ukupnog postupka može u cijelosti pripisati ponašanju nadležnog suda, koji nije naveo da je preduzimao bilo kakve mjere radi popravljanja situacije sa rješavanjem predmeta u zaostatku, niti je dao bilo kakve druge razloge koji bi se mogli smatrati razumnim i objektivnim opravdanjem za ovako dugo trajanje postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2780/06 od 17. aprila 2008. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 72/08, dužina trajanja postupka po žalbi, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Krivični postupak koji je vođen protiv apelanta od 1989. godine do 2006. godine, od kojeg perioda u vremensku nadležnost odlučivanja Ustavnog suda ulazi 11 godina, prešao je granice razumnog roka. Kašnjenja do kojih je došlo u postupku Ustavni sud je u potpunosti stavio na teret nadležnim organima vlasti koji od 1993. do 2005. godine nisu osigurali prisustvo drugotuženog suđenju iako su imali na raspolaganju odgovarajuće mehanizme koji su se pokazali efikasnim kad su upotrijebljeni.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2497/06 od 4. septembra 2008. godine, stav 41, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 91/08, dužina trajanja krivičnog postupka, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Dužina postupka po apelantovom prijedlogu za uknjižbu prava vlasništva koji je, do donošenja odluke Ustavnog suda, trajao 18 godina, za šta Osnovni sud u Banjoj Luci nije dao nikakvo obrazloženje, nije zadovoljila zahtjev „razumnosti" iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2706/06 od 14. oktobra 2008. godine, stav 41, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 99/08, izmjena prakse Ustavnog suda BiH u pogledu dopustivosti apelacija koje se odnose na postupak uknjižbe prava vlasništva na način da je zaključeno da su takve apelacije ratione materiae kompatibilne sa Ustavom Bosne i Hercegovine, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

[...] I pored činjenice da apelanti u određenoj mjeri mogu pridonijeti produženju trajanja postupka u cjelini, sud koji ima ulogu da djelotvorno kontrolira postupak ima presudnu i najvažniju ulogu. [...] Ustavni sud napominje da je Evropski sud u odluci Uljar i ostali protiv Hrvatske (vidi, Evropski sud za ljudska prava, Uljar i ostali protiv Hrvatske, aplikacija broj 32668/02 od 8. marta 2007. godine) zaključio da redovni sudovi moraju djelotvorno kontrolirati postupak, jer odlučuju kako voditi postupak, kako izvesti dokaze i kako ocijeniti djelovanje i propuste stranaka, pri čemu moraju voditi računa o svim zahtjevima zajamčenim članom 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2531/06 od 26. februara 2009. godine, st. 54. i 59, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 50/09, dužina trajanja parničnog postupka radi naknade štete, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH u odnosu na donošenje odluke u razumnom roku

Dužina postupka ne može se u cijelosti staviti na teret upravnim organima budući da je apelant, ukoliko je smatrao da odluka o njegovom zahtjevu, odnosno žalbi, nije donesena u roku propisanom zakonom, mogao, prema odredbama Zakona o upravnim sporovima (član 22), podnijeti žalbu, odnosno tužbu zbog šutnje administracije, što, prema stanju spisa, nije učinio.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 12/07 od 15. aprila 2009. godine, stav 28, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 50/09, dužina trajanja upravnog postupka u kojem je apelant u jednom segmentu postupka doprinio dužini trajanja postupka zbog propusta da podnese tužbu zbog šutnje administracije, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2046/07 od 17. septembra 2009. godine, stav 26, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 99/09, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Postoji kršenje prava na donošenje odluke u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada nadležno tužilaštvo provodi istragu četiri godine protiv više lica u predmetu koji je okarakteriziran kao izuzetno složen, te od posebnog značaja za apelanta, a pri tome ne ponudi niti jedan razlog koji bi se mogao smatrati razumnim i opravdanim za trajanje konkretnog postupka, te propusti da, u skladu sa zakonom, preduzme mjere i radnje čiji bi bio cilj okončanje istrage.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2130/09 od 28. maja 2010. godine, stav 59, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 95/10, dužina trajanja istrage, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud je ustanovio da se trajanje izvršenja pravosnažne presude od dvije godine i deset mjeseci ne može staviti na teret Općinskom sudu tim prije što niti apelanti u periodu od jedne godine i deset mjeseci, u kojem UPI banka nije dostavljala bilo kakve informacije o postupku izvršenja, odnosno u kojem nije bilo postupanja suda, nisu reagirali. S tim u vezi, Ustavni sud smatra da nije povrijeđeno pravo apelanata na suđenje u razumnom roku kao segmentu prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1174/08 od 21. decembra 2010. godine, stav 37, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 47/11, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Pravo na donošenje odluke u razumnom roku kao segmentu prava na pravičan postupak iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije je povrijeđeno kada je sudski postupak po apelanticinoj tužbi za izmjenu odluke Centra za socijalni rad o povjeravanju djeteta, kao spor iz odnosa roditelja i djece u smislu člana 272. Porodičnog zakona, koji je, prema članu 273. istog zakona, hitne prirode, trajao tri godine i deset dana, a takvo neopravdano trajanje postupka se može u cijelosti pripisati ponašanju redovnih sudova, koji nisu dali razloge koji bi se mogli smatrati objektivnim i razumnim za ovakvo dugo trajanje postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3073/09 od 7. aprila 2011. godine, stav 55, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 65/11, izmjena odluke o povjeravanju djeteta, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud smatra da postoji kršenje prava na „suđenje u razumnom roku" kao jednog od elemenata prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada je o apelanticinom zahtjevu za ostvarivanje prava na otpremninu i isplatu otpremnine, zbog nezakonitog prestanka radnog odnosa, meritorno odlučeno nakon sedam godina i šest mjeseci od podnošenja zahtjeva, u postupku koji nije složen, i kada organi uprave nisu dali razumno i objektivno opravdanje za svoje postupanje, koje se ogleda u činjenici da prvostepeni organ uopće nije donio odluku o apelanticinom zahtjevu, da drugostepeni organ nije uopće donio odluku o apelanticinoj žalbi zbog šutnje administracije i da je taj organ odluku o apelanticinom zahtjevu donio tek pet mjeseci nakon odluke Okružnog suda donesene u upravnom sporu, bez obzira na činjenicu da je apelantica imala mogućnost da ranije izjavi žalbu, odnosno da pokrene upravni spor, jer su navedena pravna sredstva na apelanticinoj strani zakonom propisana samo kao mogućnost od koje ne zavisi postupanje upravnih organa po njenom zahtjevu, dok je na strani upravnih organa zakonom propisana izričita obaveza tih organa da postupaju u rokovima postavljenim zakonom.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3570/08 od 15. jula 2011. godine, stav 36, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 104/11;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3554/08 od 21. jula 2011. godine, stav 40, upravni postupak, šutnja administracije, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji povreda prava na pravičan postupak u odnosu na donošenje odluke u razumnom roku kao segmentu prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada se ukupno trajanje postupka radi naknade štete od 13 godina i skoro sedam mjeseci u nadležnosti Ustavnog suda može, u najvećoj mjeri, staviti na teret apelantovoj pasivnosti i nezainteresiranosti, a da pritom neaktivnost sudova nije bila od odlučujućeg značaja.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2731/09 od 13. novembra 2012. godine, stav 39, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 101/12, naknada nematerijalne štete, zbog pogoršanja zdravstvenog stanja – profesionalnog oboljenja, po osnovu duševnih bolova, nadvještačenje, apelant propustio da blagovremeno inicira nastavak postupka, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji kršenje prava na donošenje odluke u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije iako je istraga u predmetnom krivičnom postupku trajala više od četiri godine budući da se radilo o veoma obimnoj i složenoj istrazi kojom je bio obuhvaćen veći broj lica među kojima je bio i apelant. Pri tome je Ustavni sud uzeo u obzir da je, nakon istrage, predmetni krivični postupak okončan u roku od osam mjeseci na dvije sudske instance.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 4340/10 od 15. januara 2014. godine, stav 34, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/14, krivični postupak, istraga, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji povreda prava iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada je u stečajnom postupku, koji traje četiri godine i koji još nije okončan, došlo do zastoja postupka od više od dvije godine uslijed okolnosti koje se ne mogu pripisati nadležnom sudu koji ih je, u skladu sa zakonskim ovlaštenjima koja ima, nastojao prevazići, te kada, nakon otklonjenih razloga za zastoj, u nastavku postupka nema ništa što bi uputilo na zaključak da se ne vodi sa potrebnom marljivošću i u skladu sa načelom hitnosti.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2699/11 od 25. juna 2014. godine, stav 141, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 64/14, stečajni postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji povreda apelantovog prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u odnosu na „donošenje odluke u razumnom roku" u situaciji kada izvršni postupak, koji se prema izričitoj zakonskoj odredbi smatra hitnim, zbog postojanja objektivnih okolnosti traje dvije godine i 10 mjeseci i kada još uvijek nije okončan.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3595/12 od 25. juna 2014. godine, stav 31, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 63/14, izvršni postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da je u svim postupcima iz apelacija koje su predmet ove odluke došlo do kršenja prava na pravično suđenje u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije, budući da je u svakom pojedinačnom slučaju postupak pretjerano dugo trajao za šta sudovi nisu dali razumno i logično objašnjenje. Osim toga, uprkos mjerama koje se preduzimaju za rješavanje prekomjerne dužine sudskih postupaka, Ustavni sud smatra da je takvo prekomjerno trajanje sudskih postupaka posljedica sistemskih nedostataka u organiziranju pravosuđa i efektivnom ostvarivanju nadležnosti raznih nivoa javne vlasti u ovoj oblasti, zbog čega postoji sistemsko kršenje ovog prava pred redovnim sudovima.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 4101/15 od 10. maja 2017. godine, stav 117, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 43/17, parnični postupak, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH i člana 13. Evropske konvencije

Ustavni sud napominje da se kao opravdanje ne može prihvatiti činjenica da su preduzete određene mjere s ciljem efikasnijeg rješavanja predmeta ako tim mjerama, ipak, nije postignuta očekivana ažurnost, koja se, po ocjeni Ustavnog suda, u okolnostima konkretnog predmeta ogledala, prije svega, u obavezi Kantonalnog suda da sagleda sve pravno-relevantne okolnosti koje su prethodile podnošenju predmetne tužbe, a prvenstveno uzme u obzir dužina trajanja postupka kako pred organima uprave, tako i pred tim sudom u prethodnom postupku (ukupan period od preko osam godina) u kojem je u više navrata predmet vraćan na ponovno rješavanje. Stoga, Ustavni sud smatra da je Kantonalni sud prilikom rješavanja povodom tužbe iz 2016. godine u konkretnom slučaju morao imati u vidu da situacije u kojim se opetovano ponavljaju upravni postupci (zbog poništavanja upravnih akata i vraćanja predmeta na ponovni upravni postupak) predstavljaju razumno opravdanje za pojačanu angažiranost suda prilikom administriranja postupka i iskazivanja većeg stepena ažurnosti u svjetlu ukupnosti upravnih i upravnosudskih postupaka zajedno radi ispunjavanja garancija obuhvaćenih pravom na pravično suđenje iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije u odnosu na pravo na donošenje odluke u razumnom roku. Uzimajući u obzir analizirane okolnosti u konkretnoj apelaciji koja je predmet razmatranja u ovoj odluci, kao i relevantne standarde, Ustavni sud smatra da dužina predmetnog postupka (upravnog spora) u predmetnoj apelaciji, koji je do sada trajao više od dvije godine i koji je još u toku u vrijeme donošenja ove odluke, a priori ne ispunjava standard „razumne" dužine postupka i mogla bi se opravdati samo u izuzetnim okolnostima.
Imajući u vidu navedeno i uzevši u obzir sve navedene faktore, Ustavni sud zaključuje da je u konkretnom slučaju povrijeđeno pravo apelanata na pravično suđenje u razumnom roku iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2012/18 od 6. juna 2018. godine, upravni postupak, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Copyrights @ 2022 Ustavni sud BiH Sva prava zadržana.