Zakonito hapšenje – općenito

Postoji kršenje člana II/3.d) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1. Evropske konvencije ako je pritvor zasnovan na zakonskoj odredbi kojom je propisan obligatoran pritvor, te, stoga, pritvor nije bio zakonit u smislu principa člana 5. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 573/07 od 29. aprila 2009. godine, stav 36, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 75/09, utvrđena povreda člana 5. Evropske konvencije i člana II/3.d) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da postoji kršenje prava iz člana II/3.d) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1. Evropske konvencije kada je rješenje o određivanju pritvora zasnovano na zakonskoj odredbi koja propisuje „obligatoran pritvor", odnosno kada sud nije mogao izvršiti individualizaciju izrečene mjere, niti se mogao baviti ispitivanjem bilo kakvih posebnih okolnosti koje bi mogle opravdati određivanje pritvora apelantu u smislu garancija iz člana 5. Evropske konvencije. Osim toga, Ustavni sud zaključuje da predmetna zakonska odredba ne zadovoljava potreban zakonski kvalitet u mjeri u kojoj bi se poštovali standardi iz člana II/3.d) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 498/11 od 15. jula 2011. godine, stav 35, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 104/11

Ustavni sud smatra da u okolnostima konkretnog slučaja nije ispoštovan postupak propisan zakonom zbog propusta policijskih organa da utvrde i da apelanta u trenutku lišavanja slobode, kao i prilikom uzimanja izjave u svojstvu osumnjičenog obavijeste da, pored postojanja osnova sumnje, postoji i bilo koji od razloga iz člana 146.a) do d) ZKPFBiH, a koji uvjeti, u skladu sa članom 153. stav 1. ZKPFBiH na temelju kog je apelant i lišen slobode, moraju biti kumulativno ispunjeni. S obzirom na navedeno, nesporno je, dakle, u smislu navedenih stavova Evropskog suda, da u apelantovom slučaju nisu „poštivana materijalna i proceduralna pravila nacionalnog prava", konkretno ZKPFBiH, iz čega proizlazi da apelantovo lišavanje slobode predstavlja nezakonito lišavanje slobode.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3080/13 od 16. marta 2016. godine, stav 35, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 29/16;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2641/16 od 1. februara 2017. godine, stav 44, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 14/17, slučajevi u kojima je policija izvršila lišavanje slobode, utvrđena povreda člana 5. Evropske konvencije i člana II/3.d) Ustava BiH

Ustavni sud smatra da u okolnostima konkretnog slučaja nije ispoštovan postupak propisan zakonom zbog propusta policijskih organa da utvrde i da apelanta u trenutku lišavanja slobode obavijeste da, pored postojanja osnova sumnje da je počinio konkretni prekršaj, postoji i bilo koji od posebnih uvjeta iz člana 17. Zakona o prekršajima koji moraju biti kumulativno ispunjeni, te da je apelantovo lišavanje slobode bilo neophodna mjera kako bi se ostvarila svrha lišavanja slobode utvrđena citiranom zakonskom odredbom, tj. pojavljivanje pred sudom. "…""Ustavni sud zaključuje da postoji kršenje prava iz člana II/3.d) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1. Evropske konvencije kada u okolnostima konkretnog slučaja lišavanje slobode nije „zakonito", jer nije preduzeto uz obavezu poštivanja materijalnih i proceduralnih pravila nacionalnog prava.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1634/16 od 1. decembra 2016. godine, st. 44. i 47, slučaj u kojem je policija izvršila lišavanje slobode, utvrđena povreda člana 5. Evropske konvencije i člana II/3.d) Ustava BiH

Ustavni sud smatra da je o prijedlogu za produljenje pritvora odlučivao sudija za prethodno saslušanje, što predstavlja povredu navedenih procesnih odredaba o nadležnosti za odlučivanje o produljenju pritvora, odnosno „veliku i očitu nepravilnost" u donošenju odluke, naročito što je povredu tih odredaba zakonodavac propisao kao bitnu povredu odredaba kaznenog postupka. Nadalje, vijeće koje je odlučivalo u žalbenom postupku nije otklonilo veliku i očitu nepravilnost, odnosno nedostatke rješenja kojim je produljen pritvor apelantu. Dakle, Ustavni sud smatra da je postupanje redovitih sudova bilo „arbitrarno" obzirom na to da su, usprkos jasnim formulacijama u domaćem pravu i uspostavljenoj sudskoj praksi kojom je zauzet jasan stav o nadležnosti za produljenje pritvora nakon potvrđivanja optužnice, redoviti sudovi zanemarili pravilno primijeniti mjerodavne propise usprkos apelantovim tvrdnjama kojima je ukazivao na povrede navedenih odredaba.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2551/18 od 19. juna 2018. godine, stav 29, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 49/18, nadležnost za odlučivanje o produženju pritvora, prekoračenje nadležnosti sudije za prethodno saslušanje, utvrđena povreda člana 5. Evropske konvencije i člana II/3.d) Ustava BiH.

Copyrights @ 2021 Ustavni sud BiH Sva prava zadržana.