Općenito

Ustavni sud BiH, kao domaća institucija koja ima apelacionu nadležnost u pogledu prava i sloboda zagarantiranih Ustavom BiH, mora ukazati na povredu prava zagarantiranih Evropskom konvencijom o ljudskim pravima i osnovnim slobodama, pa samim tim i prava zagarantiranih Ustavom BiH bez obzira na činjenicu da postupak nije okončan.
• Odluka broj U 34/01 od 22. juna 2001. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/01, krivični postupak nije vodio sud određen zakonom, postupak po prigovoru stvarne nadležnosti, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Pravilo prema kojem se vremenski rok računa od dana kada je presuda dostavljena okrivljenom, a ne od dana kada je dostavljena njegovom braniocu, ne može se smatrati da je takve prirode koja bi dovela u pitanje povredu člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka broj U 36/01 od 3. novembra 2001. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 7/02, krivični postupak, rok za izjavu pravnog lijeka, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Propust redovnih sudova da razmotre pitanje imuniteta kao važno prethodno pitanje u krivičnom postupku predstavlja povredu apelantovog prava na pravično suđenje.
• Odluke br. U 59/01, U 60/01 i U 61/01 od 10. maja 2002. godine, objavljene u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 24/02, krivični postupak, imunitet, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 412/04 od 29. oktobra 2004. godine, stav 22, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/05, krivični postupak, prigovor imuniteta, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Pitanje zastare zakonodavac ne smije tako regulirati da suštinski onemogući ili neopravdano oteža ostvarivanje ovih prava, ali je ovaj institut potreban radi osiguranja principa pravne sigurnosti.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj U 158/03 od 22. septembra 2003. godine, stav 35, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 5/05

Čak i kada bi se neko pravo moglo jasno svrstati u domen javnog prava, koje je izvan djelokruga člana 6. Evropske konvencije, u nacionalnim okvirima neophodno je osigurati minimum procesnih pretpostavki u svrhu vođenja postupka u skladu sa članom 6. Evropske konvencije. Pri tome najveća obaveza leži upravo na pravosudnim organima koji imaju ustavnu obavezu, bez obzira na karakter spora, da osiguraju puno poštovanje zahtjeva iz člana 6. Evropske konvencije.
• Odluka broj U 148/03 od 28. novembra 2003. godine, stav 51, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 1/04, upravni postupak i spor, primjena člana 6. u postupcima koji se odnose na utvrđivanje carinskih obaveza, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Evropska konvencija štiti, u principu, pojedince, nevladine organizacije i udruženja građana. Prema tome, član 6. Evropske konvencije ne štiti državne organe i ustanove sa javnim ovlastima. Štaviše, Evropskom konvencijom je predviđeno da su u vršenju svojih dužnosti svi nivoi državnih vlasti obavezni da poštuju prava i obaveze koji su navedeni u njoj. Prema tome, Ustavni sud smatra da apelant (Federalno ministarstvo odbrane) ne uživa zaštitu člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka broj U 5/02 od 21. januara 2004. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 6/04, upravni postupak, povrat stana, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Spor ima ekonomsku prirodu i obuhvaćen je članom 6. stav 1. Evropske konvencije u slučaju kada apelant, u skladu sa zakonima, ima pravo da traži povrat određene carinske dažbine koja je naplaćena više i koja se ima smatrati njegovom imovinom, te koja predstavlja „građansko pravo". U skladu sa navedenim, Ustavni sud zaključuje da je član 6. Evropske konvencije primjenjiv u konkretnom predmetu.
• Odluka broj U 46/03 od 23. aprila 2004. godine, stav 28, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 38/04, upravni postupak i upravni spor za povrat više uplaćenih prelevmana

Apelant nije naveo nikakvu proceduralnu grešku ili neregularnost koje bi mogle utjecati na pravičnost postupka, niti bilo koji drugi element koji bi postupak učinio nepravičnim. Suprotno navodima iz apelacije, iz stanja spisa proizlazi da je apelantu data mogućnost da zastupa svoje interese u svim postupcima na svim nivoima, a iz potpunih i jasnih razloga pobijanih odluka, donesenih na osnovu zakona, zaključuje se da nema dokaza da sudovi nisu postupali pravično, kao što to zahtijeva član 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj U 61/03 od 19. marta 2004. godine, stav 29, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 15/04;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj U 68/03 od 17. maja 2004. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 34/04;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj U 105/03 od 26. augusta 2004. godine, st. 24. i 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 48/04;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 910/04 od 15. juna 2005. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 73/05

Zadatak Ustavnog suda nije da odlučuje o tome da li su izjave pravilno prihvaćene kao dokazi, već da utvrdi da li je postupak u cjelini bio pravedan, uključujući način na koji su dokazi dobijeni (vidi, između ostalih izvora, presudu Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Doorson protiv Holandije, 26. mart 1996. godine, Izvještaji presuda i odluka 1996-II, stav 67).
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 71/02 od 28. aprila 2004. godine, stav 33, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 34/04, vanparnični postupak za izdavanje naloga za otkaz ugovora o zakupu spornog poslovnog prostora

Nema povrede prava na pravično suđenje u situaciji kada su tužbe apelanata odbijene zbog nepoštovanja zakonskog roka.
• Odluka broj AP 28/02 od 15. juna 2004. godine, stav 34, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 38/04, upravni postupak povrata novca naplaćenog na ime posebne carinske takse

U pogledu svjedoka i drugih dokaza, član 6. Evropske konvencije ne predviđa da sud ispituje sve navode, argumente i dokaze koje su strane izložile i predložile u toku postupka, nego samo one koje sud smatra relevantnim za zakonsko odlučivanje. Sud mora da uzme u obzir argumente strana u postupku, ali svi oni ne moraju da budu izneseni u obrazloženju presude (vidi Odluku Ustavnog suda broj U 62/01 od 5. aprila 2002. godine, tačka 19, „Službeni glasnik Bosne i Hercegovine" broj 24/02). Ova diskrecija, koju ima svaki sud, postoji zbog efikasnosti vođenja postupka.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 45/02 od 30. juna 2004. godine, stav 63, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 41/04, prenos stanarskog prava sa djeda na unuka, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

U dokaznom postupku Okružni sud je saslušao ovlaštene radnike kriminalističke službe i predmetnog istražnog sudiju, koji su bili izričiti u tvrdnji da je okrivljeni apelant svoju odbranu iznio i djelo priznao bez upotrebe sile ili prijetnje, a zaključak istražnog sudije se temelji na utvrđivanju neposrednim opažanjem tragova prinude u fizičkom smislu, ili straha u ličnosti okrivljenog. Zbog toga, nema povrede prava na pravično suđenje.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj U 50/03 od 21. jula 2004. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 41/04

Ustavni sud smatra da je tokom cjelokupnog postupka apelantu bilo omogućeno da iznese sve dokaze radi utvrđivanja činjeničnog stanja odlučnog za donošenje sudskih presuda. Dalje, sudovi su uzeli u obzir sve navode i tvrdnje i ispitali apelantove zahtjeve na osnovu primjenjivih pravnih odredaba i dovoljno jasno obrazložili svoje odluke u smislu člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije. Ustavni sud ocjenjuje da ne postoje indikacije da je postupak vođen na nepravičan način, niti da je došlo do procesnih povreda koje bi bile važne za poštovanje principa pravičnog suđenja.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 91/02 od 23. jula 2004. godine, stav 20, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 43/04;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 152/02 od 15. juna 2004. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 40/04

S obzirom na to da je apelant u apelaciji naveo nepropisan sastav prvostepenog suda kao jedinu povredu prava na pravičan postupak, te da ne postoje druge indicije da je postupak vođen na nepravičan način, Ustavni sud zaključuje da nije došlo do povrede prava na pravičan postupak iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 216/03 od 29. septembra 2004. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 54/04

Nema povrede prava na pravično suđenje, jer je apelantima onemogućeno da usmeno ispitaju vještaka na glavnoj raspravi.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 280/03 od 27. oktobra 2004. godine, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 54/04

Pravičnost postupka se ocjenjuje na osnovu postupka kao cjeline.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 381/04 od 27. oktobra 2004. godine, stav 24, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/05, krivični postupak, osporavanje činjeničnog stanja utvrđenog u postupku pred prvostepenim sudom, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 404/04 od 23. marta 2005. godine, stav 27, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 32/04, postupak utvrđivanja visine naknade troškova, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Nije bilo povrede prava na pravično suđenje zbog odluke redovnog suda da ne spoji parnične postupke s obzirom na to da se radilo o procesnoj odluci za koju ovlaštenje sud crpi iz Zakona o parničnom postupku.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 289/04 od 30. novembra 2004. godine, stav 26, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/05

Nema povrede prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava BiH i člana 6. stav 1. Evropske konvencije zbog tumačenja koje je dao redovni sud u vezi sa apelantovom nezahvalnosti pri ugovoru o poklonu.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 545/03 od 17. decembra 2004. godine, stav 22, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 34/05, raskid ugovora o poklonu zbog nezahvalnosti

Odredba zakona koja propisuje da će potraživanja koja su utvrđena pravosnažnim sudskim presudama biti izmirena „emitiranjem obveznica sa rokom dospijeća do 50 godina" je pretjeran teret prema pojedincima usljed čega se opravdano postavlja pitanje da li će iko od građana koji će posjedovati takvu vrstu obveznica doživjeti mogućnost da naplati obveznice i tako efektivno ostvari svoja prava.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 288/03 od 17. decembra 2004. godine, stav 34, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 8/05, odgađanje izvršenja pravosnažnih sudskih presuda – Republika Srpska

Činjenica da je apelantu rješenje o otkazu ugovora o radu, prema kojem mu je ex lege prestao ugovor o radu, uručeno nakon što je izdržao zatvorsku kaznu sama po sebi ne predstavlja kršenje prava na pravičan postupak, jer je apelant imao i koristio predviđena pravna sredstva za zaštitu svojih prava.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 119/04 od 9. decembra 2004. godine, stav 30, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 15/05

Bespredmetno je raspravljati o validnosti optužnice i dokaza koji su prikupljeni bez istražnog sudije kada je optužnica već stupila na pravnu snagu, a apelant je propustio da uloži prigovor na nju, nakon čega bi eventualni propusti u pogledu zakonitosti podignute optužnice mogli biti ispravljeni u postupku pred redovnim sudovima.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 476/04 od 17. decembra 2004. godine, stav 26, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 34/05, krivični postupak, naknada troškova krivičnog postupka, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Javni interes u pogledu ograničenja prava propisivanjem određenih rokova ogleda se u efikasnom funkcioniranju pravnog sistema i pravnoj sigurnosti i apelantovo propuštanje rokova predviđenih zakonom onemogućilo je redovne sudove da meritorno rasprave o njegovom tužbenom zahtjevu, što nije u suprotnosti sa zahtjevima iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 150/04 od 17. februara 2005. godine, stav 31, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 36/05

Izvršenje presude koju donese bilo koji sud mora biti posmatrano kao integralni dio „suđenja" u smislu člana 6. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 464/04 od 17. februara 2005. godine, stav 27, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 40/05, nemogućnost izvršenja pravosnažne sudske odluke kojom je dodijeljena naknada nematerijalne štete na ime pogibije bliskih članova porodice, pristup sudu, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Apelantove tvrdnje da prvostepeni sud nije pravilno i potpuno utvrdio činjenično stanje ne predstavlja ustavno pitanje koje je u nadležnosti Ustavnog suda.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 74/04 od 23. marta 2005. godine, stav 22, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 27/05

Nema povrede prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije zbog toga što su redovni sudovi u konkretnom slučaju koristili dokaze koje su prikupili pravosudni i policijski organi SR Njemačke, jer je ustupanje dokaza zasnovano na bilateralnom ugovoru bivše SFRJ i SR Njemačke.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 91/04 od 23. marta 2005. godine, stav 44, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 30/05

Neosnovani su prigovori apelanata da je povrijeđeno pravo na pravično suđenje s obzirom na to da Vrhovni sud nije odgovorio na sve žalbene razloge zbog toga što presuda Vrhovnog suda sadrži sasvim dovoljno razloga i objašnjenja zašto se odbija žalba apelanata, te šta čini suštinske razloge na osnovu kojih Vrhovni sud potvrđuje presudu Okružnog suda.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 108/04 od 23. marta 2005. godine, stav 25, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 30/05

Apelant je imao priliku da ostvari zaštitu svojih prava iz radnog odnosa u sudskom postupku, i to na dvije sudske instance pune jurisdikcije. Sudovi su proveli dokazni postupak u kojem je učestvovao apelant i koji je mogao iznijeti svoj stav u pogledu odlučnih činjenica. U pobijanim presudama dati su očigledni razlozi za njihovo donošenje i dovoljno su obrazložene.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 351/04 od 23. marta 2005. godine, stav 22, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 32/05, decertificirani policajac

Nema povrede principa pravičnog suđenja kada se u vršenju javnih ovlaštenja postupalo po službenoj dužnosti, koja je propisana zakonom, radi provjere dokaza provedenih u postupcima, da li su ranija rješenja kojima su konstituirana određena prava donesena u skladu sa zakonom, što predstavlja specijalan postupak koji se bavi isključivo pravnim pitanjima, a ne utvrđivanjem činjenica.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 556/04 od 15. juna 2005. godine, stav 27, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 69/05, upravni postupak, utvrđivanje prava na porodičnu invalidninu, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ne postoji povreda prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u slučaju kada redovni sudovi, rješavajući o prigovoru imuniteta, utvrde da sporne izjave nosioca imuniteta, in abstracto, u konkretnom slučaju izlaze iz okvira djelatnosti zbog čijeg obavljanja mu je pozitivnim pravnim propisima dodijeljen imunitet.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 963/05 od 22. jula 2005. godine, stav 39, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 57/06


Standardi prava na pravičan postupak se odnose i na postupak u kojem se odlučuje o pravu na imunitet, jer, ukoliko se odbije prigovor imuniteta i nastavi parnični postupak, pitanje imuniteta se više ne može isticati. Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud smatra da je apelacija u ovom slučaju, u odnosu na pravo iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije, dopustiva iako još uvijek nije donesena konačna odluka u parničnom postupku.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 963/05 od 22. jula 2005. godine, stav 20, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 57/06;
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 412/04 od 29. oktobra 2004, stav 18, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/05, pitanje imuniteta kao prethodno pitanje

Pravo apelanata na pravično suđenje nije povrijeđeno, jer je apelantima u toku sudskih postupaka pred tri sudske instance data mogućnost da iznesu svoje navode, činjenice i dokaze, a same sudske presude su rezultat nepristranog i nezavisnog rada suda koji nije proizvoljno protumačio i primijenio zakonske propise.
• Odluka o meritumu broj AP 972/04 od 13. septembra 2005. godine, stav 37, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 3/06;
• Odluka o meritumu broj AP 1073/04 od 13. septembra 2005. godine, stav 20. i dalje, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 94/05

Redovni sudovi su dali potpune i jasne razloge zbog kojih su odlučili da u konkretnom slučaju nisu ispunjeni zakonski uvjeti za spajanje postupaka, te da je neosnovan apelantov navod da je, vođenjem postupka pred Okružnim sudom u Banjoj Luci neovisno od već započetog postupka pred Okružnim sudom u Doboju, došlo do povrede apelantovog prava na odbranu, odnosno fer suđenje.
• Odluka o meritumu broj AP 934/04 od 13. oktobra 2005. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 20/06

Korištenje dokaza prikupljenih u fazi prije suđenja ne predstavlja samo po sebi kršenje prava na pravično suđenje ukoliko se osuđujuća presuda ne zasniva isključivo na tim dokazima.
• Odluka o meritumu broj AP 1064/04 od 13. oktobra 2005. godine, stav 31, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 94/05

Izvršenje pravosnažnog i izvršnog rješenja donesenog u upravnom postupku je sastavni dio prava na pravično suđenje.
• Odluka o meritumu broj AP 602/04 od 13. oktobra 2005. godine, st. 31. i 32, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 17/06, upravni postupak, neizvršavanje pravosnažnog rješenja, pristup sudu, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ako je došlo do odustajanja od optužbe kao rezultat amnestije, ta optužba više nije „određena" u smislu člana 6. stav 1. Evropske konvencije i time se ova odredba ne može primijeniti.
• Odluka broj U 24/01 od 17. novembra 2005. godine, stav 23, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 5/02, amnestija, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Princip ne bis in idem nije prekršen u slučaju kada se oslobađajuća i osuđujuća presuda odnose na različite kredite koje je apelant podizao u saradnji sa različitim licima u različitim iznosima i u različitim periodima, mada su te radnje i u jednom i u drugom postupku kvalificirane kao krivično djelo prevare.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 954/06 od 5. aprila 2007. godine, stav 38, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 70/07, krivični postupak, krivično djelo prevare, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud smatra da u konkretnom slučaju nije prekršen princip ne bis in idem budući da se ranije presude u postupku supsidijarnih tužilaca u svojstvu osumnjičenih i osporene osuđujuće presude protiv apelanta ne odnose na isto lice, pa osporene presude ne mogu imati karakter presuđene stvari.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1828/06 od 28. marta 2008. godine, stav 33, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 99/08, krivični postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

S obzirom na to da su garancije prava na pravično suđenje, prema praksi Evropskog suda, primjenjive u svim postupcima uknjižbe prava vlasništva, Ustavni sud će pružiti iste garancije u postupcima povodom apelacija podnesenih ovom sudu.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2706/06 od 14. oktobra 2008. godine, stav 22, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 99/08, izmjena prakse Ustavnog suda BiH u pogledu dopustivosti apelacija koje se odnose na postupak uknjižbe prava vlasništva na način da je zaključeno da su takve apelacije ratione materiae kompatibilne sa Ustavom Bosne i Hercegovine, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da postoji povreda prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u slučaju kada se arbitrarnim tumačenjem u obrazloženju presude redovnog suda dovede u pitanje pravo garantirano Ustavom Bosne i Hercegovine da o građanskim pravima i obavezama bude raspravljeno pred sudom, jer je učinjeno iluzornim izvršenje sudske odluke koje predstavlja integralni dio „suđenja".
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1472/07 od 22. oktobra 2009. godine, stav 50, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 23/10, isplata neisplaćenih plaća – Opća gimnazija Zavidovići

Revizijski, odnosno Vrhovni sud, prema članu 241. ZPP, ispituje pobijanu presudu samo u onom dijelu u kojem se ona pobija revizijom, u granicama razloga koji su navedeni u reviziji, pazeći po službenoj dužnosti na primjenu materijalnog prava i povrede odredaba parničnog postupka koje se odnose na stranačku sposobnost i zastupanje. Iz navedenog slijedi da Vrhovni sud nije bio dužan da ispituje da li je Kantonalni sud prekoračio tužbeni zahtjev (ultra petitum) u situaciji kada apelant na to pitanje nije ukazao u reviziji.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 814/08 od 29. juna 2010. godine, stav 45, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 95/10, prekoračenje tužbenog zahtjeva, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Postoji povreda prava na pravnu sigurnost kao segmenta prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u situaciji kada iz istog suda, koji je pri tome i sud posljednje instance za odlučivanje u određenom pitanju, u slučajevima koji se zasnivaju na istom ili sličnom činjeničnom i pravnom osnovu dolaze protivrječene odluke u kojim su izostali obrazloženja i razlozi iz kojih bi bilo vidljivo zašto je sud odstupio od ranije prakse, a pri tome ne postoji mehanizam koji bi osigurao konzistentnost u odlučivanju.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1076/09 od 26. januara 2012. godine, stav 36, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 26/12, različita praksa sudova, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da je u konkretnom slučaju došlo do povrede prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije donošenjem odluke VSTV u disciplinskom postupku pred VSTV u kojem je, zbog nedosljedne primjene materijalnog prava i nepreciznosti zakonske norme, apelantima uskraćeno pravo na pravnu sigurnost kao elementu principa vladavine prava iz člana I/2. Ustava Bosne i Hercegovine u disciplinskom postupku koji uživa garancije prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 4101/09 od 30. marta 2012. godine, stav 56, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 40/12, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud smatra da predmetni slučaj ne povlači pitanje retroaktivnosti, već da se radi o primjeni klasičnog slučaja preispitivanja/kontrole koja je jasno propisana i određena zakonom (koji ima sve potrebne kvalitete u smislu dostupnosti i objave), na osnovu zakonske odredbe koja ima opći karakter i koja je bila na snazi u vrijeme kad je apelant vršio potrebne radnje u vezi sa carinskim postupkom, te je apelant, imajući u vidu činjenice svog predmeta, morao biti svjestan činjenice da je navedena odredba primjenjiva i na konkretan slučaj. Naime, imajući u vidu da je postupak preispitivanja/ kontrole kao pravni institut prisutan i u drugim zakonima, Ustavni sud smatra da u okolnostima konkretnog predmeta nema ništa što bi ukazivalo da je došlo do očigledne zloupotrebe prava, ili da konkretnim postupanjem nastaje pravna nesigurnost. Štaviše, Ustavni sud primjećuje da bi „nesigurnost" za državu u cjelini sigurno nastupila kada carinski dug ne bi bio naplaćen. Zbog navedenog, budući da u konkretnom slučaju Ustavni sud nije ustanovio da postoji zloupotreba prava, Ustavni sud zaključuje da nema povrede prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2726/09 od 18. aprila 2012. godine, st. 74. i 75, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 52/12, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji povreda prava apelanta Zeničko-dobojskog kantona i Kantona Sarajevo na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine kada su redovni sudovi uzeli u obzir sve relevantne okolnosti konkretnih slučajeva, utvrdili relevantno činjenično stanje, te dali jasno i precizno obrazloženje zašto se na potraživanja tužitelja iz radnog odnosa, nastala nakon 8. septembra 2005. godine, kao povoljnijeg propisa za zaposlenike imaju primijeniti relevantne odredbe Granskog kolektivnog ugovora iz 2000. godine koji je još uvijek na snazi, a ne odredbe novog Općeg kolektivnog ugovora od 8. septembra 2005. godine.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3417/08 od 15. maja 2012. godine, stav 72, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 44/12, prava iz radnog odnosa, primjena Granskog i Općeg kolektivnog ugovora, nema povrede člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine

Ustavni sud zaključuje da je osporenim rješenjima redovnih sudova povrijeđeno apelantovo pravo na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u vezi sa principom vladavine prava iz člana I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, jer u situaciji kada je zakonska odredba koja se odnosi na zamjenu kazne zatvora nejasna i kada rezultira različitim tumačenjem i primjenom, ovu zakonsku odredbu nije tumačio i primijenio u korist stranke koja je u pitanju.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2809/12 od 24. maja 2013. godine, stav 42, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 77/13, zamjena kazne zatvora novčanom, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da je u predmetnom postupku povrijeđeno apelantovo pravo iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada Vrhovni sud nije dao argumentiran odgovor na to zašto nije povrijeđen princip reformatio in peius u situaciji kada je optužnica izmijenjena tako da su dodani elementi u činjeničnom opisu koji čine krivično djelo za koje je apelant optužen, a prvobitna optužnica po kojoj je donesena prvostepena presuda, koja je ukinuta po žalbi odbrane, nije sadržavala te iste elemente u činjeničnom opisu.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 1165/10 od 22. oktobra 2013. godine, stav 44, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 88/13, krivični postupak, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da je povrijeđeno pravo na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. st. 1. i 3. tačka d) Evropske konvencije kada se osporena presuda kojom je apelant proglašen krivim da je počinio krivično djelo teška krađa zasniva u odlučujućoj mjeri na iskazima drugih saoptuženih iz istrage, koji su na glavnoj raspravi iskoristili zakonsko pravo da ne odgovaraju na pitanja, zbog čega apelant nije imao priliku u bilo kojoj fazi postupka dovesti u pitanje njihove izjave, koje su bile od odlučne važnosti za njegovu osudu, a iz obrazloženja presude proizlazi da nema drugih dokaza o apelantovoj krivici.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 2140/12 od 15. aprila 2015. godine, stav 47, krivični postupak, presuda se u odlučujućoj mjeri bazira na iskazima saoptuženih koji su se branili šutnjom, utvrđena povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

U konkretnom slučaju radi se o pravnom pitanju koje se tiče postupka izvršenja na osnovu mjenice kao vjerodostojne isprave koji je u FBiH na jedinstven način reguliran Zakonom o izvršnom postupku. Iz dijela ove odluke označenog kao Zakonska rješenja i sudska praksa u BiH i uporednom pravu nedvosmisleno proizlazi da se radi o pitanju čije razrješenje zahtijeva tumačenja i primjene materijalnih i procesnih zakona, a što je, prije svega, zadatak redovnih sudova. Također, iz ovog dijela odluke proizlazi da u razrješenju konkretnog pitanja, tj. da li mjenica sa klauzulom „bez protesta", da bi bila vjerodostojna isprava, mora biti protestovana ne postoji jedinstven stav ni u sudskoj praksi, kao ni u pravnoj literaturi, odnosno da su pitanje protesta kod mjenice i njegov učinak predmet daljnjih reguliranja i pojašnjenja i u međunarodnom pravu. U tom smislu teško bi se moglo govoriti o očiglednoj proizvoljnosti koja bi bila povod da se Ustavni sud upusti u preispitivanje načina na koji su u konkretnom slučaju redovni sudovi tumačili i primijenili član 29. Zakona o izvršnom postupku i, s tim u vezi, član 47. Zakona o mjenici. Ovo tim prije što je Ustavni sud, ispitujući identične navode istog apelanta o proizvoljnom tumačenju i primjeni prava u istoj činjeničnoj i pravnoj situaciji, već zaključio da su redovni sudovi dali detaljne, jasne i precizne razloge za svoja odlučenja, te da primjena relevantnih zakonskih odredaba u bilo kojem dijelu nije bila proizvoljna. Najzad, u situaciji kada je u međuvremenu u postupku pred redovnim sudovima osiguran mehanizam za otklanjanje problema neusaglašenih sudskih odluka o istom ili sličnom činjeničnom i pravnom pitanju, a što su i okolnosti konkretnog slučaja, intervencijom u konkretnom slučaju Ustavni sud bi preuzeo ulogu redovnog suda i prejudicirao eventualno rješenje spornog pravnog pitanja kroz novouspostavljeni mehanizam, čime bi lišio smisla i svrhe njegovo postojanje u domaćem pravnom sistemu. Ovakav pristup bi bio suprotan i već iskazanom stavu Ustavnog suda u vezi sa značajem mehanizma za prevazilaženje nesaglasnosti.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 760/13 od 30. septembra 2016. godine, st. 44. i 45., izvršni postupak, mjenica bez protesta, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da ne postoji povreda prava iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada redovni sudovi zaključak o apelantovoj krivici i kazni nisu temeljili na dokazima koji su pribavljeni povredom člana II/3.b) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 3. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, te kada u okolnostima konkretnog slučaja ne postoji ništa što bi uputilo na zaključak da je povrijeđeno apelantovo pravo na odbranu, odnosno da postupak, sagledan u cjelini, nije bio pravičan.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 3840/13 od 26. listopada 2016. godine, stavak 86, kazneni postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da postoji povreda prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije, zato što je presudu donio sudija pred kojim nije izveden niti jedan dokaz, a nije vidljivo da su poduzimane mjere organiziranjem ponovnog saslušanja relevantnih argumenata kako bi sudija koji je donio odluku imao odgovarajuće shvaćanje dokaza i argumenata, odnosno zato što nije ispoštovan princip neposrednosti kao važne garancije pravičnosti postupka.
Postoji kršenje apelantovog prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. Evropske konvencije i prava na imovinu iz člana II/3.k) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju, jer sudovi nisu ocijenili kao relevantnu činjenicu da je tužena trajno oduzela apelantovu imovinu, odnosno sporno vozilo, odnosno da je raspolagala spornim vozilom bez sudske odluke (optužba protiv apelanta odbijena, a nisu postojale bilo kakve okolnosti koje bi ukazivale da su ispunjeni uslovi za zadržavanje spornog vozila).
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 4183/13 od 1. decembra 2016. godine, stav 52, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 3/17, parnični postupak u kojem je apelant tražio povrat spornog vozila i naknadu protivvrijednosti spornog vozila, načelo neposrednosti, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH i člana 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju i člana II/3.k) Ustava BiH

Apelant najprije tvrdi da je postupak, nakon što je Ustavni sud ukinuo odluku Suda BiH i predmet vratio na ponovno odlučivanje, trebalo da bude vraćen u fazu nakon potvrđivanja optužnice, te da je propustom da to i učini Sud BiH povrijedio pravo na efektivni pravni lijek, pa mu uskratio mogućnost da iznosi i predlaže nove dokaze. "…""Ustavni sud zapaža da iz obrazloženja osporene presude Suda BiH proizlazi da je taj sud, slijedom stava da je nakon odluke Ustavnog suda kojom je ukinuta presuda kojom je odlučeno o apelantovoj žalbi, postupak ponovno vraćen u fazu odlučivanja o žalbi, zaključio da je njegova obaveza da u ovom postupku otkloni povredu konstatiranu u presudi Ustavnog suda s obzirom na to da je utvrđeno da je u konkretnom slučaju retroaktivna primjena KZBiH bila na apelantovu štetu u pogledu izricanja kazne. Nadalje, ukazano je da, iako apelantova krivica nije bila predmet razmatranja odluke Ustavnog suda, iznesena je i analiza dokazanosti bitnih činjenica na kojim se zasniva zaključak o apelantovoj krivici, pa je na tako utvrđeno činjenično stanje primijenjen krivični zakon koji je važio u vrijeme počinjenja krivičnog djela, tj. KZSFRJ. U vezi s tim, Ustavni sud zapaža da apelant u apelaciji ne osporava i ne tvrdi da u osporenoj presudi Suda BiH nisu ispitani njegovi žalbeni navodi, te ne dovodi u pitanje razloge i obrazloženja iz osporene presude izuzev u dijelu koji se tiče zaključka Suda BiH da mu je bilo osigurano efektivno učestvovanje u postupku koji je vođen protiv njega. Najzad, apelant ne navodi koje dokaze mu je bilo onemogućeno da predlaže i provodi u prilog svojoj odbrani a iz obrazloženja osporene presude proizlazi, što apelant i ne osporava, da je drugostepeno vijeće prihvatilo i ocijenilo dokaze, medicinsku dokumentaciju, koju je predočio na sjednici vijeća a koja se ticala njegovog hendikepa, oštećenja sluha. Stoga, sama činjenica da je apelant nezadovoljan zaključkom Suda BiH da mu je omogućeno da efektivno učestvuje u postupku ne dovodi u pitanje postojanje efektivnog pravnog lijeka, odnosno u okolnostima konkretnog slučaja ni mogućnost da se u postupku povodom žalbe predlažu i provode i novi dokazi.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 875/14 od 15. februara 2017. godine, st. 47-53, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 19/17, krivični postupak, ratni zločin, postupak koji je uslijedio nakon što je Ustavni sud ukinuo odluku Suda BiH i predmet vratio na ponovni postupak, nema povrede člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH i člana 7. Evropske konvencije

Ustavni sud zaključuje da postoji povreda prava iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije kada apelant prilikom ispitivanja u Tužilaštvu BiH nije bio, u skladu sa izričitim odredbama člana 6. i člana 78. stav 2. tačka c) ZKPBiH, upoznat sa svim djelima koja mu se stavljaju na teret, niti poučen o pravima koja ima, čime je izostala obaveza tužioca da upozna osumnjičenog apelanta sa predmetnom optužbom, te kada je takav apelantov iskaz, dat u istrazi, korišten kao dokaz na glavnom pretresu, što je dovelo u sumnju proces odlučivanja i pravičnost postupka u cjelini u svjetlu općih garancija prava na pravično suđenje iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 865/16 od 7. marta 2017. godine, stav 53, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 25/17, krivični postupak, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Ustavni sud zaključuje da postoji povreda načela pravne sigurnosti kao jednog od osnovnih vidova vladavine prava u okviru prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije u situaciji kada je sud, koji je pri tome bio i sud posljednje instance protiv čije odluke nije postojao efikasan pravni lijek propisan zakonom za odlučivanje o konkretnom pitanju, u slučaju koji se zasniva na istom ili sličnom činjeničnom i pravnom osnovu donio potpuno suprotnu odluku dugogodišnjoj ustanovljenoj sudskoj praksi, a da za to nije dao objektivno i razumno obrazloženje, a pri tome mehanizam koji bi osigurao konzistentnost u odlučivanju nije bio djelotvoran.
• Odluka o dopustivosti i meritumu broj AP 4582/16 od 6. decembra 2018. godine, stav 41, objavljena u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine" broj 2/19, isplata jubilarne nagrade, povreda člana 6. Evropske konvencije i člana II/3.e) Ustava BiH

Copyrights @ 2021 Ustavni sud BiH Sva prava zadržana.