Ustavni sud Bosne i Hercegovine je 24. i 25. septembra 2026. godine održao 174. plenarnu sjednicu na kojoj je odlučivao o zahtjevima za apstraktnu kontrolu ustavnosti, većem broju apelacija i zahtjeva za donošenje privremenih mjera.
Od odluka koje je donio na plenarnoj sjednici Ustavni sud izdvaja:
U-2/26 – Odlučujući o zahtjevu dvadeset sedam zastupnika Predstavničkog doma Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine, Ustavni sud je utvrdio da postoji spor u vezi s donošenjem sljedećih akata: akt Službe prostornog uređenja Općine Vareš broj 02/3-1633/21 od 17. juna 2021. godine; Rješenje Federalnog ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva broj UP – 408-22/1-155/21 KK od 31. maja 2021. godine; akt Federalnog ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva broj UP-I-08-22-3064/22 KK od 3. novembra 2022. godine; Rješenje Ministarstva za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu Zeničko-dobojskog kantona broj 05-22-12651-7/22 od 3. marta 2023. godine; Ugovor o služnosti broj 05-22-12651-8/22 od 10. aprila 2023. godine; Ugovor o koncesiji broj 04-18-21389-1/13 od 12. marta 2013. godine s pripadajućim aneksima, i to Aneks I broj 04-18-21389-2/13 od 8. oktobra 2013. godine, Aneks II broj 04-18-21389-3/2018 od 19. februara 2018. godine, Aneks III broj 04-18-21389/32018 od 14. novembra 2018. godine, Aneks IV broj 04-18-21389-4/2018 od 28. januara 2020. godine, Aneks V broj 04-18-14461-1/20 od 3. decembra 2020. godine i Aneks VI broj 04-14-5757-2/22 od 19. jula 2022. godine, te odluke Vlade Zeničko-dobojskog kantona br. 02-18-21389/12 od 28. septembra 2012. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 15/12), 02-18-16470/18 od 2. novembra 2018. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 15/18), 02-14-14461/20 od 26. augusta 2020. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 16/20), 02-14-14461/20 od 12. oktobra 2020. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 18/20), 02-14-5359/22 od 31. marta 2022. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 9/22) i 02-14-5914/23 od 11. aprila 2023. godine („Službene novine Zeničko-dobojskog kantona“ broj 6/23). Ustavni sud je zaključio da osporeni akti nisu u skladu sa čl. I/2. i III/3.b) Ustava Bosne i Hercegovine jer su nenadležni organi javne vlasti raspolagali državnom imovinom suprotno Zakonu o privremenoj zabrani raspolaganja državnom imovinom Bosne i Hercegovine, iako na državnom nivou nije riješeno pitanje državne imovine, te bez uključivanja Pravobranilaštva kao zakonskog zastupnika titulara državne imovine.
U skladu sa članom 61. stav (4) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, Ustavni sud je naložio Federalnom ministarstvu poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva, Službi prostornog uređenja Općine Vareš, Vladi Zeničko-dobojskog kantona, Ministarstvu za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu Zeničko-dobojskog kantona i Ministarstvu za privredu Zeničko-dobojskog kantona da preispitaju usklađenost osporenih akata iz svoje nadležnosti sa Zakonom o privremenoj zabrani raspolaganja državnom imovinom Bosne i Hercegovine („Službeni glasnik BiH“ br. 18/05, 29/06, 85/06, 32/07, 41/07, 74/07, 99/07, 58/08 i 22/22), uz obavezno uključivanje Pravobranilaštva Bosne i Hercegovine, te da preduzmu aktivnosti kako bi se akti za koje se utvrdi da nisu usklađeni sa Zakonom o privremenoj zabrani raspolaganja državnom imovinom Bosne i Hercegovine („Službeni glasnik BiH“ br. 18/05, 29/06, 85/06, 32/07, 41/07, 74/07, 99/07, 58/08 i 22/22) stavili van snage.
U-10/26 – Odlučujući o zahtjevu Denisa Zvizdića, prvog zamjenika predsjedavajućeg Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, za rješavanje spora između Bosne i Hercegovine i entiteta Republika Srpska, Ustavni sud je utvrdio da akti i aktivnosti Republike Srpske preduzete radi izvršenja budžetske stavke broj 488100 budžeta Republike Srpske za 2026. godinu „Transferi predstavništvima Republike Srpske u inozemstvu“ u okviru potrošačke jedinice „Ministarstvo za evropske integracije i međunarodnu saradnju“ u iznosu od 15.000.000,00 KM, koja je sastavni dio Odluke Narodne skupštine Republike Srpske o usvajanju budžeta za 2026. godinu („Službeni glasnik RS“ broj 114/25), te budžetske stavke broj 448100 drugog rebalansa budžeta za 2025. godinu „Transferi predstavništvima Republike Srpske u inozemstvu“ u okviru potrošačke jedinice „Ministarstvo za evropske integracije i međunarodnu saradnju“ u iznosu od 49.000.000,00 KM, koja je sastavni dio Odluke Narodne skupštine Republike Srpske o usvajanju drugog rebalansa budžeta za 2025. godinu („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 109/25), u vezi s Ugovorom o konsultantskim uslugama zaključenim 6. septembra 2025. godine između Mladena Filipovića, direktora Predstavništva Republike Srpske u Beču, Republika Austrija, i Arija Ben-Menashea, predsjednika pravnog lica „Dickens & Madson Canada Inc.“, i drugim sličnim ugovorima čija je svrha ostvarivanje ciljeva za koje je Ustavni sud utvrdio da su nespojivi s Ustavom Bosne i Hercegovine, nisu u skladu sa članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom III/3.b) Ustava Bosne i Hercegovine i članom VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine. U skladu sa članom 61. stav (4) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, Ustavni sud ovom odlukom zabranjuje sve isplate iz budžeta Republike Srpske u vezi s Ugovorom o konsultantskim uslugama zaključenim 6. septembra 2025. godine između Mladena Filipovića, direktora Predstavništva Republike Srpske u Beču, Republika Austrija, i Arija Ben-Menashea, predsjednika pravnog lica „Dickens & Madson Canada Inc.“, i svim drugim aktima i aktivnostima koji se odnose na lobiranje u ime i za račun Republike Srpske putem lobističkih agencija za ciljeve koji su u suprotnosti s Ustavom Bosne i Hercegovine, odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine i institucija Bosne i Hercegovine. Također nalaže Narodnoj skupštini Republike Srpske, Vladi Republike Srpske, te drugim nadležnim organima u Republici Srpskoj, kao i svim službenim ili odgovornim licima u tim institucijama, uključujući i predstavništva Republike Srpske u inozemstvu, da obustave sve aktivnosti u vezi s isplatama na osnovu Ugovora o konsultantskim uslugama zaključenog 6. septembra 2025. godine između Mladena Filipovića, direktora Predstavništva Republike Srpske u Beču, Republika Austrija, i Arija Ben-Menashea, predsjednika pravnog lica „Dickens & Madson Canada Inc.“, i budžetskim finansiranjem lobističkih usluga za ciljeve koji su u suprotnosti s Ustavom Bosne i Hercegovine, odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine i institucija Bosne i Hercegovine.
U-5/26 – U ovom predmetu Ustavni sud je odlučivao o zahtjevu Vrhovnog suda Federacije Bosne i Hercegovine za ocjenu kompatibilnosti člana 12. stav (1) tačka c) i stav (3) i člana 13. stav (4) Zakona o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“ br. 59/09 i 66/16). Podnosilac zahtjeva je smatrao da osporene odredbe nisu usklađene sa članom I/2. u vezi sa članom VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine jer ne pojašnjavaju nadležnost redovnih sudova da presuđuju o posebnim tužbama radi zaštite od diskriminacije u slučaju kada je Ustavni sud svojom odlukom utvrdio da određena odredba općeg pravnog akta ima diskriminatoran karakter. Također je istakao da navedene odredbe ne propisuju da li redovni sudovi mogu utvrđivati diskriminatornost odredbe zakona po osnovu člana 2. stav (1) Zakona o zabrani diskriminacije i prije nego što Ustavni sud odluči da li takva odredba krši ustavnu klauzulu o zabrani diskriminacije.
Odlučujući o ovom zahtjevu, Ustavni sud je istakao da su član 12. stav (1) tačka c) i stav (3) i član 13. stav (4) Zakona o zabrani diskriminacije propisani na jasan, precizan i predvidljiv način, te da imaju dovoljan kvalitet da se mogu smatrati „zakonom“ u smislu standarda vladavine prava. Ustavni sud je također istakao da te odredbe ne sprečavaju redovne sudove da prilikom njihovog tumačenja i primjene poštuju ustavnu nadležnost Ustavnog suda i konačnost i obaveznost odluka Ustavnog suda zajamčene članom VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine. Konačno, Ustavni sud je zaključio da su član 12. stav (1) tačka c) i stav (3) i član 13. stav (4) Zakona o zabrani diskriminacije u skladu sa članom I/2. u vezi sa članom VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine.
AP-2308/26 – Ustavni sud je u ovom predmetu odbio kao neosnovanu apelaciju Pokreta za Modernu i Aktivnu Krajinu (PoMAK) podnesenu protiv Rješenja Suda Bosne i Hercegovine broj S1 3 Iž 054901 26 Iž od 4. juna 2026. godine u odnosu na član 3. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda. Rješenjem Suda BiH odbijena je apelantova žalba kojom se pobijao stav (2) dispozitiva odluke Centralne izborne komisije Bosne i Hercegovine (CIKBiH) od 29. maja 2026. godine. U stavu (2) dispozitiva Odluke CIKBiH odbijena je apelantova prijava za učešće na izborima za organ vlasti – Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine. Sud BiH je u obrazloženju rješenja, između ostalog, ukazao da na osnovu podataka iz spisa predmeta jasno proizlazi da je CIKBiH na pravilan i zakonit način utvrdio da apelant nije priložio dovoljan broj potpisa podrške, u smislu člana 4.11 Izbornog zakona i člana 9. stav (7) Pravilnika. Ustavni sud je u ovom predmetu zaključio da osporenim odlukama nije prekršeno apelantovo pravo na slobodne izbore iz člana 3. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju u segmentu njegovog „pasivnog“ aspekta kada su CIKBiH i Sud BiH u svojim odlukama dali detaljno i jasno obrazloženje za zaključke na osnovu kojih su donijeli osporene odluke.
AP-2389/26 – Ustavni sud je odlukom u ovom predmetu odbio kao neosnovanu apelaciju koju je podnijela politička stranka Snaga naroda – Ramo Isak protiv Rješenja Suda BiH broj S1 3 Iž 054929 26 Iž od 5. juna 2026. godine i Odluke CIKBiH broj 06-1-07-3-1086/26 od 3. juna 2026. godine u odnosu na navode o kršenju člana 3. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju. Tačkom 2. osporene odluke CIKBiH odbijena je apelanticina prijava za učešće na Općim izborima 2026. godine za izbore za organe vlasti u Narodnoj skupštini Republike Srpske i Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine. CIKBiH je u obrazloženju, između ostalog, naveo da su provjerom dostavljenih obrazaca s potpisima podrške birača utvrđene nepravilnosti potpisa na obrascu, te zaključio da nisu ispunjeni zakonom propisani uvjeti za ovjeru apelanticine prijave za organe vlasti iz tačke 2. odluke. Rješenjem Suda BiH od 5. juna 2026. godine odbijena je apelanticina tužba podnesena protiv odluke CIKBiH. Ustavni sud je odlukom u ovom predmetu zaključio da osporenim odlukama nije prekršeno apelanticino pravo na slobodne izbore iz člana 3. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju u segmentu njegovog „pasivnog“ aspekta kada su CIKBiH i Sud BiH u svojim odlukama dali detaljno i jasno obrazloženje za zaključke na osnovu kojih su donijeli osporene odluke.
Sve odluke usvojene na plenarnoj sjednici bit će dostavljene podnosiocima zahtjeva/apelantima u roku od mjesec dana i objavljene u što kraćem roku na internetskoj stranici Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.
